Voor iemand van 1m57 ligt het gewicht dat volgens de body mass index als gezond wordt beschouwd tussen ongeveer 45 en 61 kg. Dat verschil van bijna 16 kg laat zien dat het getal op de weegschaal op zichzelf niet volstaat om iemands gezondheid te beoordelen. De BMI, lichaamsbouw, lichaamssamenstelling en leeftijd spelen allemaal een rol.
Waarom de BMI alleen niet bepaalt wat het ideale gewicht is voor 1m57
De BMI is nog altijd het meest gebruikte screeningsinstrument. Je deelt het gewicht in kilogram door de lengte in meter in het kwadraat. Voor 1m57 valt een BMI tussen 18,5 en 25 binnen de zogenoemde normale waarden. Deze berekening is eenvoudig, maar kent ook goed gedocumenteerde beperkingen.
In de in 2024 bijgewerkte gids “Surpoids et obésité de l’adulte” adviseert de HAS om de BMI en tailleomtrek samen te beoordelen, in plaats van iemands gezondheid af te leiden uit één enkel getal.
De BMI zegt niets over de verdeling van lichaamsvet of het aandeel spiermassa. Iemand van 1m57 die 58 kg weegt, regelmatig sport en veel spiermassa heeft, heeft een ander metabool profiel dan iemand met hetzelfde gewicht die weinig beweegt.
De tailleomtrek helpt buikvet op te sporen, iets wat de BMI niet laat zien. Juist dit visceraal vet wordt in verband gebracht met cardiovasculaire en metabole risico’s, veel meer dan het totale lichaamsgewicht. Wie het ideale gewicht voor 1m57 wil bepalen, krijgt een betrouwbaarder beeld door deze twee indicatoren te combineren dan met welke afzonderlijke formule dan ook.
Formules voor het berekenen van het ideale gewicht: wat meten ze echt bij 1m57?
Er bestaan verschillende formules, die voor dezelfde lengte uiteenlopende resultaten opleveren. Dat is normaal: ze houden niet met dezelfde factoren rekening.
Formule van Lorentz
De formule van Lorentz maakt onderscheid tussen mannen en vrouwen en geeft voor een man een iets hoger theoretisch gewicht dan voor een vrouw van dezelfde lengte. De formule houdt geen rekening met leeftijd of lichaamsbouw en is daarom slechts een zeer ruwe richtlijn.
Formule van Creff
De formule van Creff voegt twee variabelen toe: leeftijd en lichaamsbouw (fijn, normaal of breed). Bij dezelfde lengte kan het verschil tussen een fijne en brede lichaamsbouw aanzienlijk zijn. Iemand met een breed postuur die het resultaat voor een fijne lichaamsbouw als doel neemt, loopt het risico een doel na te streven dat niet bij diens bouw past.
Formule van Monnerot-Dumaine
Deze formule gebruikt de polsomtrek als indicator voor de botstructuur. De uitkomsten liggen doorgaans dichter bij de individuele werkelijkheid, maar de formule wordt weinig gebruikt tijdens consulten.
Geen van deze formules is een diagnose. Ze bieden richtlijnen, geen behandeldoelen. Het gewicht dat iemand langdurig behoudt zonder buitensporige voedingsbeperkingen, komt vaak beter overeen met het natuurlijke streefgewicht dan een berekende uitkomst.
Lichaamssamenstelling en lichaamsbouw: factoren die de formules buiten beschouwing laten
Het natuurlijke gewicht schommelt. Het menselijk lichaam varieert met de seizoenen, hormonale cycli en het niveau van lichamelijke activiteit vanzelf met enkele kilo’s. Een concurrent (Decathlon Conseil Sport) schat deze schommeling op 2 tot 3 kg, wat het idee van één vast streefgewicht relativeert.
Bij hetzelfde volume weegt spiermassa meer dan vetmassa. Iemand van 1m57 die aan krachttraining of een andere krachtsport doet, kan 58 of 60 kg wegen en toch een laag vetpercentage en een normale tailleomtrek hebben. De BMI zou die persoon als iemand met overgewicht classificeren, terwijl de lichaamssamenstelling gunstig is.
Om de lichaamssamenstelling te beoordelen, zijn er naast de gewone weegschaal verschillende methoden:
- De tailleomtrek, aanbevolen door de HAS, waarmee buikvet zonder speciale apparatuur kan worden vastgesteld
- Bio-elektrische impedantiemeting, beschikbaar bij sommige medische praktijken en sportscholen, die het aandeel vetmassa, spiermassa en lichaamsvocht schat
- De verhouding tussen taille- en heupomtrek, waarmee het metabole risico nauwkeuriger kan worden beoordeeld op basis van de vetverdeling
Deze aanvullende metingen helpen de belangrijkste beperking van de BMI te ondervangen: een BMI binnen de normale waarden volstaat niet om te concluderen dat het metabole risico laag is.
Gezonde gewichtsklasse bij 1m57: stem het doel af op je persoonlijke profiel
De huidige voedingsrichtlijnen nemen afstand van het idee van één streefgewicht voor iedereen. De HAS adviseert een bredere beoordeling, waarbij ook de medische en functionele gevolgen, de psychische gezondheid, het eetgedrag en het gewichtsverloop worden meegenomen. In sommige situaties kan het stabiliseren van het gewicht op zichzelf al een zinvol doel zijn.
Voor iemand van 1m57 leveren de verschillende indicatoren de volgende resultaten op:
- Normale BMI-klasse: ongeveer 45 tot 61 kg. Deze brede marge laat zien wat de beperkingen van één enkel criterium zijn
- Formule van Lorentz: een theoretische uitkomst die verschilt per geslacht en geen rekening houdt met leeftijd of lichaamsbouw
- Formule van Creff: een uitkomst die varieert naargelang leeftijd en lichaamsbouw (fijn, normaal of breed)
Deze cijfers zijn geen doelen die je koste wat kost moet bereiken. Het gewicht waarop het lichaam zich vanzelf stabiliseert bij een evenwichtig voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging, is vaak een relevantere indicator dan een theoretische berekening.
Wanneer je een arts raadpleegt om je gewicht bij 1m57 te beoordelen
Online formules en calculators geven een eerste indicatie. Een medisch consult is zinvol in specifieke situaties: snelle, onverklaarbare gewichtsschommelingen, een grote tailleomtrek ondanks een BMI binnen de normale waarden, eetstoornissen of aandoeningen die verband houden met het gewicht (diabetes, hoge bloeddruk).
De door de HAS aanbevolen begeleiding is individueel afgestemd en beperkt zich niet tot een concreet streefgewicht voor gewichtsverlies. Een arts of voedingsdeskundige kan de lichaamssamenstelling beoordelen, de adviezen afstemmen op leeftijd en lichamelijke activiteit en realistische doelen vaststellen die rekening houden met het gewichtsverloop.
Het ideale gewicht voor 1m57 is geen vast getal dat een calculator weergeeft. Het is een persoonlijke gewichtsklasse, bepaald op basis van lichaamsbouw, lichaamssamenstelling en leefgewoonten. Het getal op de weegschaal is een vertrekpunt, geen oordeel.
